top of page

Houdingskwaliteiten van situationeel leiderschap


situationeel leiderschap

In alle vormen van modern leiderschap is situationeel leiderschap misschien wel het meest populair. En dat is ook wel begrijpelijk want het oude ‘top-down’ model wordt door de huidige generatie medewerkers vaak als te directief ervaren. Maar het andere uiterste, namelijk zelf sturende teams, biedt wel erg weinig ruimte voor sturing vanuit jou als leiding gevende. Het lijkt erop dat het flexibele model van het situationele leiderschap het beste van twee werelden hierin biedt. Namelijk:


A: de ruimte voor medewerkers om op autonome wijze hun werkzaamheden vorm te geven vanuit hun eigen expertise. 


B: genoeg ‘vinger an de pols’ vanuit het management om processen tijdig bij te sturen. 


Situationeel leiderschap tussen de schapen


situationeel leiderschap schapen drijven

In mijn trainingen bij Schaapfulness besteed ik daarom vaak aandacht aan de ontwikkeling van een situationele vorm van leiderschap. De schapen zijn hiervoor bijzonder geschikt. Deze stijl is namelijk bij uitstek een vorm van leiderschap die je in de praktijk moet leren kennen. Het is je eigen onderzoek welke mate van ‘involvement’ effectief is in verschillende situaties. Om het helemaal terug te brengen naar de basis gaat situationeel leiderschap om de vraag welke mate van druk passend is voor welke situatie. Of anders gezegd: geef je druk (sturing) of creëer je ruimte voor je medewerkers om hun werkzaamheden naar eigen inzicht vorm te geven. 


Dit onderzoek lijkt enorm op de manier waarop ik als herder samen werk et mijn hond. Ik gebruik hierin verschillende technieken variërend van extreme directief tot extreem delegerend. Een goed herder weet precies welke vorm het meest gepast is in welke situatie. Ik laat mijn hond soms helemaal zelf haar beslissingen maken en dat kan ook niet anders want soms werkt ze op een positie of een afstand die te ver van mij af is om haar goed aan te kunnen sturen. Aan de andere kant moet ik soms directief zijn wanneer ze taken moet uitvoeren die bijvoorbeeld haaks op haar intuïtie staan (de schapen van mij af drijven ipv naar me toe brengen). 


De kracht van een situationeel leider schuilt in zijn vermogen om beide uitersten van het leiderschap spectrum te belichamen, maar vooral om alle ‘grijze gebieden’ ertussen gericht toe te passen afhankelijk van waar de situatie om vraagt. Het sturen van een kleine schaapskudde is een mooie weerspiegeling van het ondersteunen van een team. Op die manier kun je je situationeel leiderschap kwaliteiten oefenen in een omgeving die niet meteen invloed heeft op jullie resultaat binnen de organisatie. 


Hier volgt een aantal houdingskwaliteiten van de situationele leider en de manier waarop je dit tussen de schapen kunt oefenen. 


Houdingskwaliteiten van situationeel leiderschap


Flexibiliteit:

wanneer situaties zich in de werkelijkheid anders ontwikkelen dan gepland binnen de project - of bedrijfs strategie dan moet je hier in mee kunnen bewegen. Dit kan ook betekenen dat de meest effectieve strategie niet jouw voorkeursstrategie is. Houd je hierin vast aan je eigen visie of kun je je voegen naar de behoefte van de organisatie of de medewerkers?

Tussen de schapen kun je dit oefenen doordat schapen zich nooit houden aan jouw plan. Ze zoeken altijd hun eigen weg die voor hen het meest veilig voelt. Dat kan er heel anders uit zien dan jij voor ogen had.  



schapen drijven workshop

Geduld:

niet iedere medewerker komt direct in actie wanneer je hem / haar de ruimte biedt voor eiogen inbreng. Zeker wanneer een organisatie in transitie is van ‘ouderwets top down’ management naar meer persoonlijke vrijheid kan het voor medewerkers moeilijk zijn om hun eigen rol bij de horens te vatten. Als leider moet je geduld opbrengen en medewerkers positief bekrachtigen om ze uit te nodigen hun eigen inbreng te vergroten. 

Tussen de schapen kun je dit oefenen door geduldig te wachten totdat het schaap zelf het initiatief voelt om in beweging te komen binnen de ruimte die je haar hebt gegeven. Hoe kun je zien dat de door jouw geboden ruimte impact heeft op de beleving van het schaap? Geef je genoeg ruimte?


leiderschapstraining

Schakelen:

om succes hebben met jouw situationele vorm van leiderschap moet je snel kunnen schakelen. Dit is de voornaamste reden dat deze vorm van leiderschap niet uit een boekje maar alleen in de praktijk te leren is. Het is een stijl die aanspraak maakt op jouw vermogen om op intuïtief niveau beslissingen te nemen. Soms moet je binnen één project of zelfs één vergadering verschillende malen schakelen tussen druk zetten en ruimte bieden. Dat vergt oefening. 

Tussen de schapen kun je dit oefenen door je bewust te worden van jouw lichaamstaal en energie. Het schaap voelt feilloos aan of je haar ruimte biedt. Aan de andere kant voelt zo ook feilloos aan wanneer jij niet in je kracht staat. Je geeft je grenzen niet goed aan en je schapen zullen je voorbij lopen. Het is een uitdaging om je energie en lichaamstaal bewust in te zetten om je impact op je omgeving te kunnen sturen. 


mindful leiderschap

Mindfulness:

Situationeel leiding geven is onmogelijk als je niet in staat bent om bewust beslissingen te maken. Mindfulness, oftewel het geven van bewuste aandacht aan het huidige moment, is hierin van onschatbare waarde. Juist door niet mee te gaan in automatische reacties, maar in staat te zijn om bewust stil te staan en weloverwogen beslissingen te maken in ieder moment. 

Tussen de schapen kun je dit oefenen door jezelf niet mee te laten slepen door de stressvolle reacties van de schapen. Daarnaast kun je stil staan bij jouw eigen lichamelijke en geestelijke reacties op stressvolle situaties en hierin wat afstand leren aanwenden. Zo ontstaat ruimte voor bewust - Mindful leiderschap dat zelf gekozen is in plaats van enkel reageert op externe factoren. 


Life Long Learning


Als je je wilt bekwamen in het toepassen van situationeel leiderschap dan start je daarmee een nooit eindigende leerschool voor jezelf. Het is een proces van voortdurende oefening en bezinning waarin je jezelf op een hele pure manier kunt leren kennen. Daarnaast biedt het ook ruimte om je medewerkers te leren kennen in hun unieke vaardigheden en karakter. Op die manier ontstaat er draagvlak voor iedereen in de samenwerking om bij te dragen vanuit zijn of haar meest autonome kwaliteiten en dat is precies wat een team sterk en succes vol maakt. 


Vind je het leuk om jouw leiderschap tussen de schapen verder te onderzoeken? Kijk dan eens naar de training Mindful Leiderschap. In deze sessie ga je actief aan de slag tussen de schapen en kun je ontdekken waar jouw grootste kwaliteiten en uitdagingen liggen in de vormgeving van jouw situationele leiderschap. Klik op de link voor meer informatie. 



schaapfulness logo



37 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven

Comments


bottom of page